Nghệ thuật múa Lân truyền thống

(Thứ 6, 15/06/2012 - 11:31)

(hanoinay) - Hình tượng con rồng là sẩn phẩn chung của nhân loại, biểu tượng con thường được gắn liền với hạnh phúc, còn con lân là biểu tượng sức mạnh tầng trên, là hiện thân của sự từ bi nên người ta gọi là Lân giác. Con Lân thường thấy đặt ở các cột cửa đền, chùa để kiểm soát tâm hồn của người vào cửa. Múa Lân thực chất là lễ cầu trí phúc, cầu lộc, cầu tài; cầu mùa cầu thiện, trừ ác… Nên vào ngày lễ hội người hoa tổ chức múa Lân.

mua lan

Con Lân dùng trong múa được các nghệ nhân tạo hình với bộ mắt quỷ, miệng lang, sừng nai, tai thú, trán lạc đà, chân cá xấu, móng chim ưng, bộ đầu lân bằng khung tre nứa, chân và đầu Lân bọc vải, to vẽ lên thành hình con lân.

Đội múa Lân có từ 5 - 7- 9 người có khi đến 13 người đàn ông (tuổi từ 16- 35) đi với Lân có  kèm đội võ kiếm một người đánh trống; một người đánh chiêng, một người đánh phèng la. Đoàn người múa Lân đều ăn mặc đồng phục, đầu chít khăn đỏ, buộc thắt lưng, nhịp điệu đi đứng sắc thái biểu hiện vui vẻ, hung dữ, mạnh yếu…đều phụ thuộc vào nhịp đánh trống, đánh chiêng, phèng la.

Múa Lân - Sư - Rồng là một môn nghệ thuật dân gian có nguồn gốc từ Trung Hoa. Theo dấu chân của những người Hoa lập nghiệp trên vùng đất ở Việt Nam. Nghệ thuật biểu diễn múa lân sư rồng thường xuất hiện trong những dịp lễ hội, đặc biệt là Tết Nguyên tiêu, tết Trung Thu và Tết Nguyên đán hàng năm. Vì theo quan niệm chung của người Á Đông, ba con vật này tượng trưng cho sự thịnh vượng, phát đạt, hạnh phúc và hanh thông.

Lân có hai loại: loại có sừng và không sừng. Lân không sừng giống hổ. Đầu lân không sừng dùng để múa, thường dính vào sau gáy một miếng vải đỏ, viết chữ Vương lớn và đậm nét, mình lân có vòng đen. Lân có sừng chỉ có một sừng chính giữa nên còn gọi là kỳ lân, đầu tròn lớn, màu thân giống màu đầu lân, được sử dụng để múa nhiều nhất. Lân chỉ chế tạo cái đầu thật công phu, còn mình là vải thêu. Còn Sư thì phải chế tạo cả con. Có loại lân đặc biệt, nửa giống lân, nửa giống rồng, nhưng ít xuất hiện trong các buổi trình diễn.

Múa lân hoặc Sư chỉ cần 2 đến 3 người, nhưng múa Rồng thì phải có nhiều người tập rất công phu để thể hiện được các động tác đồng bộ khi rồng uốn khúc, rồng phóng tới, rồng đảo lại. Ít nhất cũng có 6 người múa rồng, nhiều độ 20 người, thậm chí 30 người, cùng điều khiển con rồng phụ diễn thần oai.

mua rong

Cho dù có cách tân, cách điệu, Sư và Rồng vẫn không có màu sắc phong phú bằng lân. Lân mang nhiều sắc mặt: Trắng, vàng, đỏ, xanh, đen. Ba đầu lân được ưa chuộng nhất là trắng, đỏ và đen. Ba đầu lân thường múa chung với nhau, tượng trưng cho " Đào viên kết nghĩa" là Lân mặt vàng, râu trắng (Lưu Bị), Lân mặt đỏ râu đen (Quan Vân Trường) và lân mặt đen, râu đen (Trương Phi). Nếu bốn con lân cùng múa gọi là Tứ Quý hưng long, gồm bốn đầu lân trắng vàng, đỏ, đen (hoặc xanh), tượng trưng cho bốn múa, bốn phương, bốn hiện tượng trong trời đất, diễn tả tự sung mãn, trường thọ, mạnh khỏe và hạnh phúc.

Tùy theo không gian chật - hẹp, tùy theo ý nghĩa ngày vui mà đội Lân-Sư-Rồng sẽ biểu diễn bài nào, từng cách múa cho phù hợp. Cũng nên biết rằng, không phải ai cũng được múa đầu lân mà phải là người múa giỏi nhất trong đội. Nếu là múa tranh giải thì phải là người đấu giỏi nhất mới được quyền múa đầu lân.

mua lan

Trong khi nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống đang dần được khôi phục thì loại hình múa Lân - Sư - Rồng là phát triển mạnh. Trong ngày thường, ở đâu có tổ chức một cuộc khởi công, khánh thành.., ở đó có múa Lân - Sư - Rồng vì ba con thú này đều tượng trưng cho thịnh vượng, phát đạt, hạnh phúc, hanh thông... Múa Lân - Sư - Rồng không những là nghệ thuật trong dân gian mà còn là múa tranh tài với nhau giữa các đội và giữa các quốc gia có nhiều đội Lân - Sư - Rồng.

Hơn nữa, trong mỗi dịp xuân về, đó đây tổ chức những cuộc vui truyền thống như đánh đu đánh vật, chọi trâu, đua thuyền, hát bộ, hát dân ca, nhưng hình như ai cũng thích xem múa Lân - Sư - Rồng hơn cả, bởi nó mang đậm nét dân tộc, nét văn hóa và nét nghệ thuật, rất truyền thống và rất đặc trưng của Châu Á, rất hợp với sở thích người trẻ lẫn người già. Xuân của đất trời ngàn năm vẫn vậy. Múa Lân - Sư - Rồng vẫn nguyên nét nghệ thuật từ ngàn xưa.

VIETNAMNAY.COM